{"id":841,"date":"2016-03-04T22:31:22","date_gmt":"2016-03-04T22:31:22","guid":{"rendered":"http:\/\/ein-shop.pl\/wp\/?page_id=841"},"modified":"2016-03-04T22:31:22","modified_gmt":"2016-03-04T22:31:22","slug":"johan-wolfgang-von-goethe","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/johan-wolfgang-von-goethe\/","title":{"rendered":"Johan Wolfgang von Goethe"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<br \/>\n<strong>Goethe Johann Wolfgang von<\/strong> (1749-1832), najwybitniejszy niemiecki poeta i\u00a0jeden z\u00a0najbardziej znacz\u0105cych w\u00a0skali \u015bwiatowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk. Zwi\u0105zany z\u00a0romantyzmem, nie zerwa\u0142 nigdy wi\u0119z\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych go z\u00a0klasycyzmem. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c my\u015blicielem i\u00a0uczonym, znawc\u0105 wielu dziedzin wiedzy oraz sztuki. Studia prawnicze w\u00a0Lipsku i\u00a0Strasburgu.<\/p>\n<p>1775 osiad\u0142 w\u00a0Weimarze, gdzie pozosta\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne funkcje na dworze ksi\u0119cia sasko-weimarskiego, dochodz\u0105c do rangi prezydenta Izby Finans\u00f3w. 1782 nobilitowany. 1791-1817 kierowa\u0142 teatrem oraz wszystkimi instytucjami o\u015bwiatowo-kulturalnymi ksi\u0119stwa. 1786 wyjecha\u0142 na dwa lata do W\u0142och, co wywar\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Najbli\u017csza przyja\u017a\u0144 \u0142\u0105czy\u0142a go z\u00a0wielkim poet\u0105 romantycznym F. Schillerem. Zmar\u0142 w\u00a0ca\u0142kowitym osamotnieniu, po zgonie \u017cony i\u00a0jedynego syna.<\/p>\n<p><b>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/b><br \/>\nAutor g\u0142o\u015bnej powie\u015bci <em>Cierpienia m\u0142odego Wertera<\/em> (1774, wydanie polskie 1874). W\u00a0pierwszym okresie weimarskim pisa\u0142 liryki i\u00a0ballady, jak <em>Kr\u00f3l olch<\/em>, a\u00a0tak\u017ce znane dramaty: <em>Ifigenia w\u00a0Taurydzie<\/em> (1787, wydanie polskie 1833), <em>Egmont<\/em> (1787, wydanie polskie 1885), <em>Torquato Tasso<\/em> (1789, wydanie polskie 1861).<\/p>\n<p>Ostatnia dekada XVIII w. przynios\u0142a rozkwit r\u00f3\u017cnorakiej tw\u00f3rczo\u015bci Goethego m.in.: satyryczny epos <em>Lis przechera<\/em> (1794, wydanie polskie 1877), ballady <em>Ucze\u0144 czarnoksi\u0119\u017cnika<\/em> czy <em>Poszukiwacz skarb\u00f3w<\/em>, epos <em>Herman i\u00a0Dorota<\/em> (1798, wydanie polskie 1845), oraz klasyczny Bildungsroman (powie\u015b\u0107 obyczajowo-dydaktyczna ukazuj\u0105ca rozw\u00f3j bohatera od dzieci\u0144stwa do wieku dojrza\u0142ego) pt. <em>Lata nauki Wilhelma Meistra<\/em> (1796, wydanie polskie wraz z\u00a0cz\u0119\u015bci\u0105 II pt. <em>Lata w\u0119dr\u00f3wki Wilhelma Meistra<\/em> 1893).<\/p>\n<p>Kolejny okres tw\u00f3rczo\u015bci Goethego to cz\u0119\u015b\u0107 I\u00a0wielkiej tragedii <em>Faust<\/em> (1806, wydanie polskie 1866), kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 druga ukaza\u0142a si\u0119 w\u00a0roku jego \u015bmierci (pracowa\u0142 nad tym dzie\u0142em ok. 60 lat). Zbi\u00f3r liryk\u00f3w <em>Dywan Zachodu i\u00a0Wschodu<\/em> (1819, wydanie polskie 1963). Autobiografia <em>Z mojego \u017cycia. Zmy\u015blenie i\u00a0prawda<\/em> (1809-1831, wydanie polskie 1895). Ponadto prace naukowe, m.in. <em>Zur Farbenlehre<\/em> (1810).<\/p>\n<p>W j\u0119zyku polskim tak\u017ce <em>Dzie\u0142a wybrane<\/em> (tom 1-4, 1954), <em>Poezje<\/em> (tom 1-2, 1960), <em>Wyb\u00f3r poezji<\/em> (1955, 1968), <em>Listy mi\u0142osne<\/em> (1968), <em>Refleksje i\u00a0maksymy<\/em> (1977), <em>Wyb\u00f3r pism estetycznych<\/em> (1981).<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<hr noshade=\"noshade\" \/>\n<p><br class=\"clear\" \/><a href=\".?page_id=333\"><button style=\"font-size: 12px;\"><i class=\"fa fa-reply\"><\/i> <strong><em>Powr\u00f3t<\/em><\/strong><\/button><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Goethe Johann Wolfgang von (1749-1832), najwybitniejszy niemiecki poeta i\u00a0jeden z\u00a0najbardziej znacz\u0105cych w\u00a0skali \u015bwiatowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk. Zwi\u0105zany z\u00a0romantyzmem, nie zerwa\u0142 nigdy wi\u0119z\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych go z\u00a0klasycyzmem. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c my\u015blicielem i\u00a0uczonym, znawc\u0105 wielu dziedzin wiedzy oraz sztuki. Studia prawnicze w\u00a0Lipsku i\u00a0Strasburgu. 1775 osiad\u0142 w\u00a0Weimarze, gdzie pozosta\u0142 do ko\u0144ca \u017cycia. Pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne funkcje na dworze ksi\u0119cia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-841","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":842,"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/841\/revisions\/842"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/demarczyk.pl\/Ewa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}